Home  /  Laaggeletterdheid  /  Ik weet hoe het is om een vreemde taal te moeten leren in een vreemd land

Bibliotheek drachten  | Smallingerlandse Uitdaging

 

In gesprek met….

 

Birgit Wienert, coördinator basisvaardigheden bij Bibliotheek Drachten.

 

“ Ik weet hoe het is om een vreemde taal te moeten leren in een vreemd land”

 

Fotograaf Joerie Hendriks en ik hebben een afspraak met Birgit om te kijken of we materiaal dat te maken heeft met laaggeletterdheid in beeld kunnen brengen. Want hoe ziet het er in de praktijk nou eigenlijk uit,  die cursus basisvaardigheden.

 

Op de tafels van het Digi-taalhuis, de ruimte waarin de cursussen plaats vinden in de Bibliotheek, ligt een heleboel materiaal uitgestald. Het eerste dat mij opvalt is een groot kleurrijk boek met een grote kip op de voorkant. Een Nederlands tafereel met daaronder grote Arabische letters.

 


Meer materiaal dan vroeger:

Er is  gelukkig zoveel meer materiaal is dan vroeger. Zo ligt er een theorieboek voor het rijbewijs, speciaal voor laaggeletterden. En een speciale Van Dale: een dik, klein boekje waarin allemaal plaatjes staan. En de Start! Krant ligt uitgestald, een krant waarin gebruik wordt gemaakt van eenvoudig taalgebruik en simpele koppen boven de artikelen. Op deze manier kan iedereen het laatste nieuws blijven volgen. “Deze zouden ze eigenlijk bij werkgevers neer moeten leggen” zegt Birgit.

 

“Omdat de leerervaringen van de cursisten vaak negatief zijn, is het vooral belangrijk dat de sfeer tijdens een cursus basisvaardigheden goed is en dat het gezellig mag zijn. Veel van de cursisten werden vroeger voor dom uitgemaakt of werden gepest. Het koffiemoment heeft dan ook een belangrijke functie en de pauze hoeft ook niet te kort te zijn. Steun van elkaar voelen is belangrijk. En wanneer het gezellig is, stimuleert dat het leren ook. Aan het eind van de cursus krijgen alle deelnemers een certificaat en een bosje bloemen. Dan stralen ze en dat is zo mooi om te zien!” zegt Birgit.



“We brengen de lesstof steeds meer naar de mensen toe”

Momenteel wordt de NT1 cursus ook al gegeven in wijkgebouwen. NT 1 betekent: Mensen die Nederlands als moedertaal hebben en in Nederland onderwijs hebben gevolgd. Bibliotheek Drachten probeert de lesstof letterlijk steeds meer naar de mensen toe te brengen en hoopt zo de drempel tot het volgen van een cursus te verlagen. Zo is er afgelopen juni een groep gestart bij het Leger des Heils. Daar worden in totaal 20 lessen van de zogenaamde Voel je Goed!-lessen gegeven. Dit is een cursus die over gezonder eten en meer bewegen gaat. In januari 2021 zou deze groep afstuderen, maar dat lukt door de lock-down helaas niet.

In de bibliotheek wordt ook de cursus computervaardigheden gegeven. Vaak komen de cursisten door deze cursus vaak weer in een andere cursus terecht en leren ze zo verder. In januari 2020 zijn er voor het eerst computerlessen gestart in Hart in Friesland (De Kringloopwinkel in Drachten). Helaas heeft Corona roet in het eten gegooid en zijn de lessen noodgedwongen gestaakt.

 

Oefenen.nl

Bibliotheek Drachten maakt voor de cursussen gebruik van de website van “Oefenen.nl”. Dit is een landelijk programma. “We noemen het een totaalprogramma. Dat wil zeggen dat je met taal bezig bent, maar tegelijkertijd ook met de basisbeginselen van de computer. De makers hebben eigenlijk allemaal slimme trucjes bedacht om het materiaal zo leuk en zo laagdrempelig mogelijk te maken. Via het onderwerp proberen ze toegang te krijgen tot het interessegebied van de cursist. Vaak staan er afbeeldingen op de voorkant die aansprekend zijn, maar waar men niet uit af kan leiden dat het hier om materiaal voor laaggeletterden gaat. En de onderwerpen zijn afgestemd op volwassenen.   Vroeger waren er alleen maar kinderboekjes als je een andere taal wilde leren. Dat is natuurlijk niet echt leuk als je al volwassen bent, “ zegt Birgit.

Nog een mooi voorbeeld van deze zogenaamde “camouflagecursussen” is het Voel je Goed! Programma bij het Leger des Heils/Bij Bosshardt. De cursisten komen in eerste instantie om gezondheidsvaardigheden aan te leren, zodat zij zich fitter en gezonder gaan voelen, maar het lesmateriaal is wel op laaggeletterden afgestemd en ondertussen zijn ze dus ook met taal bezig. Twee vliegen in een klap!

De ervaring met cursisten vanuit een bedrijf of organisatie

“Bibliotheek Drachten heeft al een aantal keer met een bedrijf of organisatie uit de gemeente samengewerkt en een speciaal programma voor de cursisten uit de onderneming of organisatie opgesteld.  Post Cleaning is een van deze bedrijven. Voor Post is er bijvoorbeeld een programma opgesteld zodat werknemers die daar moeite mee hadden konden leren hoe ze verlofbriefjes digitaal konden invullen en hoe ze in de computer  hun gewerkte uren in konden vullen.  Nu slingeren er dus geen losse briefjes meer op het bureau binnen dat bedrijf. Zo’n cursus vindt onder werktijd plaats, er wordt dus geleerd in de tijd van de baas. De cursisten die vanuit dit bedrijf kwamen zijn vaak eerst  erg zenuwachtig maar meestal helpt de sterkere cursist, met wat meer ervaring de andere cursist er wel doorheen.”

Ook Wijkbeheer van de gemeente doet mee!

Sinds kort verzorgt de bibliotheek ook bij afdeling Wijkbeheer van de gemeente cursussen in basisvaardigheden. Ze leren daar bijvoorbeeld hoe een Smartphone werkt en krijgen les over hoe je daar foto’s mee kan maken. Dat is niet alleen nuttig voor het werk, maar ook privé is dat handig! Het mes snijdt aan twee kanten.

“Johan Van der Weide, ons contactpersoon bij Wijkbeheer, heeft daar een sociale opvatting over. Het zijn vaak wat ouderen die moeite hebben met nieuwe technologieën. Wanneer ze straks stoppen met werken is het fijn als ze deze vaardigheid onder de knie hebben, dat ze goed kunnen werken met een computer.  Het is dus voor de hele mens, zegt John.”

De route voor basisvaardigheden na aanmelding.

“Dinie van der Velde is aanjager aanpak laaggeletterdheid bij de Bibliotheek Drachten. Zij is het eerste aanspreekpunt voor ondernemingen. Daarna gaan de aanmeldingen naar mij. Als coördinator kijk ik dan naar wie en naar welke locatie iemand het beste toe kan. Wanneer het meteen al duidelijk is dat het om een taalcursist gaat, dan gaan ze rechtstreeks naar onze taaldocent Anneke Visser voor een intakegesprek.”

Mijn taak is om te zorgen dat een cursist op de juiste plek en bij de juiste persoon komt. Daarnaast organiseer ik ook veel activiteiten voor de bibliotheek. Op dinsdag en donderdag hebben we momenteel een formulierenspreekuur  in samenwerking met het Ping loket. Hier kunnen mensen terecht die hulp nodig hebben bij het invullen van formulieren en het lezen van brieven of post. Ook met andere leesvragen kun je er terecht. En op zondag organiseer ik het Voorleesuurtje.

Ook zijn we met actuele thema’s bezig. Hoe leg je een laaggeletterde uit hoe het werkt met orgaandonatie? En hoe zorg je ervoor dat men de regels over Corona goed snapt? De OV Chip kaart en de zorgverzekering zijn ook belangrijke onderwerpen.

Het verschil tussen NT1 en NT2

Er is een groot verschil tussen NT1 en NT2 (NT2 is Nederlands voor anderstaligen).

Iemand uit het buitenland heeft enorme behoefte aan praten, want je leert door het te doen. Vooral anderstaligen die hier nog niet zo lang zijn blijven vaak in eigen kring en dan gaat het leren niet zo snel.  Zo iemand heeft behoefte aan een taalmaatje met wie hij of zij een boek gaat lezen. Iemand van de NT1 groep heeft vaak een concrete vraag; bijvoorbeeld dat hij of zij de instructies bij het innemen van medicijnen graag wil leren lezen. Laaggeletterdheid is eigenlijk heel veelomvattend!



 


“Ik weet hoe je door je eigen angst heen moet”

“Het leukste aan mijn rol is dat ik de spin in het web kan zijn. Veel mag regelen en dingen van de grond mag tillen. Ik ben zelf vanuit Duitsland in Nederland komen wonen in de 70-er jaren. Er was toen nog niet veel beschikbaar om de taal te kunnen leren. Ik weet hoe het voelt om in een vreemd land de taal te moeten leren en hoe je daarbij door je eigen angst heen moet. Wanneer ik dat vertel aan een cursist schept dat meteen een band. Ik heb dezelfde ervaring en daarmee toegang tot hun vertrouwen en motivatie. Ik zeg altijd wel dat ze wel moeten komen! Het is niet 1 keer komen en dan 3 keer niet.

 

Hoe ervaren cursisten de opleiding?

Op het moment van interviewen is net een groep cursisten bezig met een NT2 cursus. We krijgen toestemming om even met hen praten en mogen foto’s van hen maken. Er zitten vandaag alleen vrouwen en ze zijn afkomstig uit verschillende landen, van Columbia en China tot aan Syrië. Ze hebben verschillende beeldschermen voor hun neus en zijn geconcentreerd bezig. Allemaal geven ze aan plezier te beleven aan de cursus. Iedere cursist wil eigenlijk hetzelfde: meer moeilijke woorden leren, zodat ze beter contact kunnen maken met anderen.

Een van de cursisten vertelt dat ze productiewerk deed, maar dat ze haar werk is kwijt geraakt omdat ze de instructies niet goed begreep. Zij is daarom erg gemotiveerd om haar woordenschat te vergroten. Een andere cursist heeft een Nederlandse man, die een klusbedrijf heeft. Zij wil daarom graag beter Nederlands leren. Dit is al haar tweede cursus en ze wil graag nog verder leren.

De cursisten vinden de taal niet heel moeilijk. Behalve de grammatica. En het verschil tussen ei en ij. Maar voor wie is dat niet lastig?

 

 

Tekst: Nynke Dijk

Foto’s: Joerie Hendriks

 

 
Button